Di 11 Kumbre di BES a tuma lugá na Boneiru
Durante e reunion, e Konseho Insularnan di Boneiru, Sint-Eustatius, i Saba a reuní pa deliberá tokante tópikonan di interes komun i pa fortalesé mas ainda e koperashon entre e tres entidat públikonan.
Un di e puntonan di agènda ku a trata durante e kumbre tabata e resultadonan di un estudio nobo di e Universidat Dr. Moises Frumencio da Costa Gomez di Kòrsou, pa loke ta trata e eskoho entre e status aktual komo Pais i Teritoritorio di Ultramar (LGO) i un probabel status komo un region ultraperifériko (UPG). A ehekutá e estudio bou di enkargo di Ministerio di Interior i Relashonnan den Reino (BZK).
E investigadónan a haña enkargo pa traha un resúmen di e bentahanan i desbentahanan di un status di OCT òf UPG pa e islanan di Hulanda Karibense. Kuater di e seis islanan ta envolvi den e estudio aki, esta Aruba, Bonaire, Saba, y Sint-Eustatius. Siguiendo e resultadonan di e estudio, e entidat públikonan a tene un seshon eksploratorio, durante kua kada isla a tuma nota di e estudio i e resultadonan i a interkambiá ku otro, puntonan di salida tokante e asuntu akí.
E Konseho Insularnan a enfatisá un biaha mas, ku promé ku tuma un posishon riba un posibel kambio di status, nan ta deseá di buska informashon di eksperto relevante i ophetivo. E informashon aki ta nesesario pa duna e Konseho Insularnan i e komunidatnan un bista kla di e posibel benefisionan, desbentahanan, oportunidatnan, i konsekuensianan di un eventual kambio di status.
E Konseho Insularnan ta di akuerdo ku partisipashon di habitantenan mester ta un prioridat klave den kada desishon tokante e futuro status di e islanan, inkluyendo e pregunta si mester revisá e forma di asosiashon ku Union Oropeo.
Kada isla lo kontinuá ku e investigashon mas aleu, i e konseho insularnan a komprometé nan mes pa reanudá e deliberashonnan tokante e asuntu akí mas pronto posibel.
Durante e kumbre alabes a trese dilanti preokupashonnan tokante un tópiko aktual ku na e momentunan akí ta den diskushon den Tweede Kamer. Esaki ta regardá e €30 mion ku e ministerionan a pone disponibel pa atendé e kosto haltu di bida riba e islanan BES.
Durante e diskushon a trese dilanti preokupashonnan pa loke ta repartishon i uso di e fondonan akí, ku a pone disponibel den kuadro di e akuerdo di koalishon di gobièrnu aktual.
Segun e akuerdo di koalishon, e ophetivo primordial di e fondonan akí ta pa baha kosto di bida riba e islanan. Sinembargo, segun e konseho insularnan, ta distribuí i desplegá fondonan na un manera ku ta netamente mantené e kosto di bida aktual, en bes di realmente baha esaki. E konseho insularnan a bai di akuerdo pa traha un karta konhunto kaminda ta deliniá nan preokupashonnan i ta pidi mas aklarashon tokante e distribushon i uso di e €30 mion.
Lo dirigí e karta akí na Tweede Kamer.
Den kuadro di e realisashon kontinuo di mekanismonan di koperashon struktural, efisiente i duradero, e Kumbre di BES tambe a papia tokante e importansia di dokumentá e desaroyonan, resultadonan i ophetivonan aktual di e Kumbre di BES. En bista di e próksimo elekshonnan i e potensial entrada di miembronan nobo di Konseho Insular, a enfatisá e importansia di un bon dokumentashon di traspaso i transishon.
E dokumento di entrega proponé mester sirbi komo guia pa e Konseho Insularnan nobo i duna nan un bista riba e propósito i historia di e Kumbre di BES, e tópikonan ku a trata, i e trabounan ku ta andando ainda. Ademas a enfatisá e importansia di prepará un resúmen den kua ta registrá e desaroyonan di e Kumbre di BES te ku awor i kua ophetivonan i puntonan di akshon a realisá kaba.
Komo kontinuashon di e Kumbre di BES anterior a inkluí un sekshon separá pa e komishonnan di petishon (Komishon Chikí), ku ta enkargá spesífikamente ku asuntunan di prioridat i puntonan di akshon di interes komun pa e islanan.
Durante e reunion, e komishonnan di petishon pa kuido di salú, edukashon, i e establesimentu di un representante di BES a duna un update riba nan progreso, i a palabrá akuerdonan tokante e kontinuashon.
Edukashon
E Komishon Chikí pa Enseñansa a eksplorá e prinsipionan kompartí riba kua e sistema di enseñansa riba e islanan mester ta basá. Den e kuadro aki a presentá un proposishon pa un moshon konhunto tokante enseñansa, ku e meta pa stimulá i fortalesé koperashon entre e islanan i oumentá kapasidat organisatorio riba e islanan, ku e meta pa atendé e retonan denter di e sistema di enseñansa di kada isla.
E respektivo konseho insularnan lo evaluá e moshon proponé, ku e intenshon ratifiká esaki i lo entamá formalmente intentonan riba kada pa traha riba mehorashon struktural.
Representante di BES
E Komishon Chikí ku ta atendé ku e establesimentu di un representante di BES a duna un update riba e pasonan ku ta tumando pa sigurá finansiamentu pa e posishon akí.
E komishon tambe a papia tokante un profil proponé i un deskripshon di trabou detayá. A yega na palabrashon tokante mas akshon i un liña di tempu, ku puntonan di kontinuashon spesífiko asigná na kada isla.
Kuido di salú
E Komishon Chikí di Kuido di Salú ta trahando riba un aserkamentu mas strukturá i dokumentá pa rekohé informashon direktamente for di e komunidatnan. E meta ta pa identifiká i resumí mihó e retonan i e eksperensianan denter di e sistema di kuido di salú pa hala atenshon pa esakinan.
Den e kuadro aki e Komishon Chikí ta evaluando un proseso konhunto di kolekshon di datonan ku lo bai ehekutá riba tur tres isla. E resultadonan di e proseso aki lo produsí datonan stratégiko ku por presentá na esunnan ku ta traha maneho i e legisladónan, ku ta kuadra mihó ku e nesesidatnan di e habitantenan di e islanan.
E siguiente Kumbre di BES
E Konseho Insularnan ta keda komprometé nan mes na koperashon kontinuo, diálogo habrí, i akshon konhunto riba asuntunan ku ta afektá komunidatnan di Boneiru, Sint Eustatius, i Saba direktamente. E Konseho Insularnan ta mira tras riba un kumbre fruktífero.
E siguiente kumbre di BES lo tuma lugá na desèmber 2026.